วันที่ 30 มกราคม 2569 รองศาสตราจารย์ ดร.นภเรณู สัจจรักษ์ ธีระฐิติ รองอธิการบดีฝ่ายวิเทศสัมพันธ์และสภามหาวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหิดล เป็นประธานกล่าวเปิดงาน เสวนาวิชาการออนไลน์ หัวข้อ “Behind the Scenes of Mortuary Exhibitions: Research-Based Curation, Language, and Lived Beliefs” โดยมี ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ณรงเดช พันธะพุมมี รองผู้อำนวยการฝ่ายวิจัยและวิเทศสัมพันธ์ สถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเอเชีย มหาวิทยาลัยมหิดล กล่าวต้อนรับ จัดโดย พิพิธภัณฑ์มานุษยวิทยาวัฒนธรรม ร่วมกับ พิพิธภัณฑ์บ้านกอร์กาส และเครือพิพิธภัณฑ์มหาวิทยาลัยอลาบามา สหรัฐอเมริกา ผ่านระบบออนไลน์
การเสวนาครั้งนี้ เป็นเวทีแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ด้านการวิจัยและการออกแบบนิทรรศการ ได้มองลึกไปถึงคำถามสำคัญว่า พิพิธภัณฑ์ควรเล่าเรื่องความตายอย่างไร และขอบเขตของจริยธรรมในการจัดแสดงอยู่ตรงไหน เมื่อความตายไม่ใช่เพียงวัตถุจัดแสดง หากแต่เกี่ยวข้องกับความเชื่อ ความรู้สึก และประสบการณ์ชีวิตของผู้คนในแต่ละสังคม โดยการเสวนาได้รับเกียรติจากผู้ทรงคุณวุฒิทั้งในและต่างประเทศ ได้แก่ Ms. Sonya Harwood-Johnson จากพิพิธภัณฑ์บ้านกอร์กาส มหาวิทยาลัยอลาบามา ประเทศสหรัฐอเมริกา ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.พธู คูศรีพิทักษ์ จาก iCulture และพิพิธภัณฑ์มานุษยวิทยาวัฒนธรรม สถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเอเชีย มหาวิทยาลัยมหิดล และผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ปัทมา พัฒน์พงษ์ จาก iCulture สถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเอเชีย มหาวิทยาลัยมหิดล ร่วมถ่ายทอด “เบื้องหลัง” การทำงานจริงของนิทรรศการ ตั้งแต่กระบวนการวิจัยภาคสนาม การคัดเลือกและเรียบเรียงเนื้อหา การใช้ภาษาในการสื่อสาร ไปจนถึงการตัดสินใจเชิงจริยธรรมในการนำเสนอเรื่องความตาย พิธีกรรมศพ และความทรงจำของผู้ล่วงลับ ผ่านกรอบการศึกษาทางประวัติศาสตร์ ภาษา แลชาติพันธุ์วรรณนาในบริบทวัฒนธรรมที่แตกต่างกัน
นอกจากนี้ หนึ่งในกรณีศึกษาที่นำมาอภิปรายคือ เรื่องเล่าหลังความตายของชาวไทยทรงดำ ซึ่งมาจากข้อมูลภาคสนามด้านวัฒนธรรมที่ทีม iCulture ทำงานร่วมกับชุมชนในจังหวัดเพชรบุรี ควบคู่กับข้อมูลด้านภาษาศาสตร์จากจังหวัดนครปฐม และได้รับความอนุเคราะห์และตรวจสอบข้อมูลจาก อาจารย์ปานถนอม คงยิ้มละมัย ผู้ก่อตั้งพิพิธภัณฑ์ปานถนอม เพื่อให้การนำเสนอสะท้อนความถูกต้อง เคารพต่อความเชื่อ และเสียงของชุมชนเจ้าของวัฒนธรรมอย่างแท้จริง ซึ่งได้รับความสนใจจากนักศึกษา นักพิพิธภัณฑ์ นักวิจัย และผู้สนใจด้านพิพิธภัณฑ์และมรดกวัฒนธรรมจากหลากหลายสาขา ผ่านนิทรรศการร่วมสมัย พร้อมเปิดมุมมองใหม่ของการเรียนรู้ข้ามวัฒนธรรมบนเวทีนานาชาติ
ขอบคุณข้อมูลและภาพข่าว : สถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเอเชีย มหาวิทยาลัยมหิดล
เรียบเรียงโดย: งานสื่อสารองค์กร มหาวิทยาลัยมหิดล
